Rola cen

W ujęciu rzeczowym nakłady ponoszone na wytwarzanie dochodu narodowego oraz dobra i usługi, w które przekształcają się te nakłady tworząc produkt narodowy (wolumen dochodu narodowego), są bardzo zróżnicowane, toteż jedne i drugie trzeba wyrażać w postaci pieniężnej, tj. agregować je w ujęciu wartościowym. W dokonywaniu agregacji podstawową rolę odgrywają ceny, które służą jako wagi sumowanych elementów czy asortymentów. Napotykamy tu istotny metodologiczny problem poprawności tych wag. W rachunku wartości dochodu narodowego, tj. społecznych nakładów pracy opłaconej, i nie opłaconej, ceny powinny jak najwierniej odzwierciedlać nakłady uznane społecznie za niezbędne, a poniesione na uzyskanie konkretnych dóbr i usług. W obliczaniu produktu narodowego, tj. rzeczowego składu dochodu narodowego, za pomocą cen sprowadza się do wspólnego mianownika różne wartości użytkowe, toteż powinny one odzwierciedlać niejednakową wagę społeczną tych wartości. Podczas gdy w pierwszym przypadku przydatniejsze byłyby ceny odzwierciedlające warunki produkcji, to w drugim powinny to być ceny odzwierciedlające wartości użytkowe. Żadne ceny rzeczywiste nie spełniają tych warunków, zwłaszcza traktowanych oddzielnie. Ceny rzeczywiste, występujące na rynku w transakcjach kupna—sprzedaży, kształtują się pod wpływem warunków produkcji (niezbędnych nakładów pracy społecznej), warunków realizacji (charakteru rynku, stopnia jego zróżnicowania) oraz — nierzadko we współczesnej gospodarce —- ingerencji państwa, a więc regulowania poziomu i struktury cen w imię z góry założonej polityki gospodarczo-społecznej.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>