Prawa ekonomiczne

Występujące w procesach gospodarowania prawidłowości o stale powtarzających się związkach przyczynowo-skutkowych nazywamy prawami ekonomicznymi. Cechą praw ekonomicznych jest to, że ‚mają one obiektywny charakter, tzn. ich występowanie (istnienie i działanie) jest niezależne od świadomości i woli ludzkiej. W odróżnieniu od praw stanowionych przez ludzi (np. praw karnych, cywilnych itd.), a więc zależnych od ich świadomości i woli, prawa ekonomiczne nie mogą być i nie są ustanawiane przez ludzi. Są więc pod pewnym względem podobne do praw przyrody, będących wynikiem działania sił natury, środowiska naturalnego, które także występują niezależnie od świadomości i woli ludzkiej. Prawa ekonomiczne w formacjach społecznych opartych na prywatnej własności środków produkcji mają także żywiołowy charakter, działają podobnie jak żywioły przyrody (np. żywiołowe wahania cen na rynku). Obiektywny i żywiołowy charakter praw ekonomicznych nie oznacza jednak, że ludzie są wobec nich bezsilni. Mogą oni w sposób zorganizowany oddziaływać na te prawa, ograniczać, regulować ich działanie. Bodźce do takiego postępowania powstają wtedy, gdy żywiołowe działanie praw ekonomicznych przynosi masowo ujemne lub niszczące skutki gospodarcze. Oczywiście ludzie muszą wtedy działać zbiorowo, w sposób zorganizowany, za pomocą określonych instytucji (organizacji gospodarczych, państwa, związków zawodowych itd.). To zbiorowe, zorganizowane działanie może, jak wykazała praktyka, ograniczać żywiołowe zmiany cen, regulować ich żywiołowe wahania.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>