Monthly Archives Sierpień 2015

planowanie centralne

Mimo iż dla niektórych państwowe planowanie centralne ma być antidotum na chaos niekontrolowanego rynku prywatnego, planowanie państwowe oznacza de facto niweczenie planów innych ludzi, bo przecież prywatni ludzie i organizacje mają swoje własne plany, które są koordynowane między sobą dzięki istnieniu mechanizmu cenowego. Pozostaje sobie teraz tylko odpowiedź na pytanie, który zestaw planów działa lepiej. Przez znaczną część XX wieku uznawano powszechnie, że centralne planowanie przyniesie najprawdopodobniej lepsze rezultaty niż, nie podlegająca kontroli, konkurencja rynkowa. Działo się tak na przekór doświadczeniu, które wskazywało, że planowanie centralne, gdziekolwiek tylko zostało wdrożone w życie przynosiło rezultaty gorsze od spodziewanych...

więcej

koncepcja kapitalu ludzkiego

Koncepcja kapitału ludzkiego wiąże się również z ciągle zmniejszającą się rozpiętością dochodów między kobietami a mężczyznami, w miarę jak siła mięśni ludzkich ma w gospodarce coraz mniejsze znaczenie i ustępuje na rzecz maszyn, w miarę jak wzrasta znaczenie informacji i umiejętności. O ile wzrost znaczenia kapitału ludzkiego wpływa na wyrównanie się różnic pomiędzy płciami, o tyle sprzyja on także pojawieniu się nierówności między ludźmi stroniącymi od wiedzy i unikającymi okazji do doskonalenia swych umiejętności, a tymi pracownikami, którzy chętnie uczą się i szkolą. Ponadto, kapitał ludzki, jak każde inne źródło dochodów z pracy, sprzyja wzrostowi nierówności między tymi, którzy pracują, a tymi którzy nie pracują w grupie 20 proc...

więcej

Dzialalnosc administracyjna

W rezultacie działalności administracji niemieckiej w większości krajów okupowanych można było obserwować spadek ogólnego wskaźnika produkcji przemysłowej, przy równoczesnym wzroście wydobycia niektórych surowców strategicznych oraz wytwórczości zbrojeniowej. Np. we Francji ogólny wskaźnik produkcji przemysłowej przy przyjęciu 1938 r. za 100 spadł do 58% w 1942 r. i 55% w 1943 r. W 1944 r. wykazywał on dalsze zmniejszenie. Równocześnie wytwórczość przemysłu włókienniczego zmalała we Francji aż o 75’%, gdy wytwórczość stali tylko o 25°/o. Uważa się, że podobnie kształtowała się produkcja i w innych państwach zachodnich, które znalazły się pod okupacją niemiecką. Natomiast na ziemiach czeskich wytwórczość wykazywała nawet wzrost w porównaniu do 1939 r...

więcej

Mechanizm ekonomiczny

Prawidłowości stosunków produkcji, wzajemne powiązania między nimi — będące zarazem powiązaniami między kategoriami i zjawiskami ekonomicznymi — stanowią mechanizm ekonomiczny produkcji towarów. Do najważniejszych z nich należą prawidłowości podziału wartości dodanej na płace i zyski, działanie prawa wartości, zjawisko konkurencji, a także oddziaływanie rynku na produkcję. Sprawność działania tego mechanizmu wymaga przede wszystkim kształtowania się dostatecznie silnej motywacji dla jego sił sprawczych. W poprzednim rozdziale podaliśmy ogólną definicję praw ekonomicznych. Scharakteryzujmy je teraz nieco bliżej...

więcej

planowanie indykatywne

Planowanie indykatywne polega na przekazywaniu przedsiębiorstwom informacji o przewidywanych zjawiskach oraz zaleceń, jak powinny one postępować, aby wzmocnić tendencje pozytywne i osłabiać niepożądane. Stosuje się też różnorodne bodźce, w tym także finansowe, za pomocą których ośrodki planowania starają się wywołać takie działania przedsiębiorstw bądź całych gałęzi, które uznają za pożądane, a jednocześnie redukować te, które uchodzą za niezgodne z celami planu. Znaczenie państwa kapitalistycznego jako podmiotu działalności gospodarczej jest różne w różnych krajach. Zróżnicowanie wynika z konkretnej sytuacji danego kraju. Wobec tego nawet w tym samym kraju można zaobserwować w różnych okresach zmiany w zasięgu i metodach planowania...

więcej