Monthly Archives Lipiec 2015

Towar i wartosc

W gospodarce kapitalistycznej i socjalistycznej wytworzone produkty są z reguły towarami. Towar jest to produkt pracy ludzkiej będący przedmiotem wymiany, tzn. kupna-sprzedaży. W produkcji przemysłowej tylko minimalna część nie jest produkcją towarową (są to produkty przeznaczone na własne potrzeby zakładu pracy). Także dominująca część produkcji rzemieślniczej jest produkcją towarową. Tylko w produkcji rolnej znaczna część nie jest produkcją towarową jest przeznaczana do dalszej produkcji (zboże na paszę, na siew itd.) oraz na samozaopatrzenie rodzin rolniczych. Jednakże w wysoko wyspecjalizowanej produkcji rolnej towarowość produkcji sięga niemal 100% (gospodarstwa owocowo-warzywne itd.). W poprzednich formacjach społecznych przeważająca część produktów nie była towarami...

więcej

badania farmaceutow

Jeden z mało istotnych zarzutów kierowanych pod adresem firm farmaceutycznych, w ramach dyskusji na temat kosztów tworzenia nowych leków, dotyczy wykorzystania przez te ostatnie wyników badań podstawowych prowadzonych w instytucjach naukowych i agencjach rządowych, takich jak National Institute of Health (Krajowy Instytut Zdrowia). Krytycy, którzy twierdzą, że „firmy farmaceutyczne gros swoich nakładów naukowo-badaw-czych poświęcają nie na odkrywanie leków, lecz na wykorzystanie eksperymentów naukowych przeprowadzanych na koszt podatnika” mówią to, co widać na pierwszy rzut oka. W każdym aspekcie naszego życia, opieramy się na ramionach gigantów, których przedtem nie było. To nie bracia Wright odkryli zasady aerodynamiki. Oni tylko, jako pierwsi oderwali samolot od ziemi...

więcej

Konfiskata

Na obszarach Polski Niemcy dokonali przede wszystkim daleko-posuniętej konfiskaty i rabunku jnienia. Przejęli nieodpłatnie nie tylko własność państwową, skonfiskowali całe mienie osób, uznanych przez, hitlerowskie prawo za Żydów, ale zagarnęli również ogromną część-przedsiębiorstw przemysłowych i rolnych, należących do Polaków. Na ziemiach polskich włączonych do Rzeszy konfiskaty objęły nie tylko majątki obszarnicze, ale i grunty chłopskie. Rzesza przejęła wszystkie fabryki, większe zakłady rzemieślnicze, banki, cały majątek polskich organizacji samorządowych, społecznych, gospodarczych, kulturalnych itćL Odmiennie traktowano jednak mienie należące do firm zachodnich, zwłaszcza państw neutralnych...

więcej

prognostyka

Prognostyka pozwala zmniejszyć zakres niepewności w planowaniu, a ponadto dostarcza nieodzownych danych do ostatecznego formułowania różnych celów. Ale mimo to nawet niezależnie od jakości prognoz przyszłość zawsze będzie się różnić od naszych wyobrażeń o niej. Planowanie nie dysponuje nigdy informacją pełną, nie zapewnia jej nawet najdoskonalszy system gromadzenia i automatycznego przetwarzania danych. Dlatego też trzeba się odnosić z pewną rezerwą do koncepcji sformalizowanego odnajdywania optymalnych rozwiązań planu. Pewne istotne decyzje nie poddają się w ogóle formalnej optymalizacji, w której z natury rzeczy nie da się uwzględnić skomplikowanego systemu kryteriów społecznych. Planowanie odbywacie w konkretnej rzeczywistości społeczno-ekonomicznej...

więcej

strategia planowania centralnego

Alternatywą planowania centralistycznego staje się w ten sposób koncepcja strategicznego planowania centralnego. Planowanie odzwierciedla system zarządzania, w którym mogą dominować metody nakazowe lub metody parametryczne. Z biegiem czasu coraz powszechniej ujawnia się tendencja do odchodzenia od planowania dyrek-tywnego, do zwiększania roli metod parametrycznych w zarządzaniu, co uwidacznia się odpowiednio, choć w zróżnicowany sposób, w praktyce planistycznej różnych krajów socjalistycznych. Ogólne podobieństwo w planowaniu centralnym nie oznacza więc, że formuła systemu, który nazwaliśmy strategicznym planowaniem centralnym, jest we wszystkich tych krajach jednakowa czy naY/et zbliżona...

więcej

polityka i rynek

Polityka i rynek to dwa różne sposoby mobilizowania ludzi, aby odpowiadali na potrzeby innych ludzi. Konsumentów zastanawiających się nad tym, na które dobra wydać swoje pieniądze porównywano często do wyborców decydujących o tym, którego z kandydatów wybrać na dany urząd publiczny. Jednakże te dwa procesy różnią się od siebie zasadniczo. Nie chodzi tylko o to, że każdy z nas musi zainwestować w nie – w proces podejmowania decyzji politycznych i decyzji gospodarczych – różne ilości pieniędzy i czasu, ale też o to, że procesy te są same w sobie całkowicie różne. Wyborcy, głosując, decydują czy wybrać kandydata tego, albo innego, konsumenci zaś decydując tym, ile i jakiego rodzaju żywności, ubrań, mieszkań należy kupić...

więcej

Praca prosta

Praca prosta to praca niewykwalifikowana, nie wymaga ona uprzedniej nauki. Praca złożona jest to praca wymagająca uprzedniego wykształcenia zawodowego. Praca wysoko .złożona, np. inżyniera, wymaga wielu lat nauki i praktyki zawodowej. Godzina pracy złożonej zawiera przeto cześć pracy niezbędnej do zdobycia kwalifikacji. Praca złożona jest niejako pomnożoną pracą prostą. Godzina pracy wysoko złożonej może się równać nawet kilku godzinom pracy prostej. Wytwarza więc w ciągu jednostki czasu odpowiednio więcej wartości niż praca prosta. Także i w tym przypadku nie ma bezpośredniego miernika różnic między pracą prostą i złożoną nie można bezpośrednio obliczyć, o ile więcej wartości w jednostce czasu wytwarza ta druga niż pierwsza. (Różnice te znajdują pośredni wyraz w różnicach poziomu płac)...

więcej

Kleska stalingradzka

Klęska stalingradzka i porażki na innych terenach wojennych zmusiły państwo hitlerowskie do zwielokrotnienia wysiłków. Na początku 1943 r. proklamowano „wojnę totalną”, czyli system przedsięwzięć zmierzających do wciągnięcia wszystkich Niemców do bezpośredniej pracy na rzecz frontu lub też do udziału w walkach. Społeczeństwo wezwano do spartańskiego trybu życia. Zamykano restauracje, warsztaty rzemieślnicze, zaś ich właścicieli powoływano do wojska lub kierowano do pracy w przemyśle zbrojeniowym. Mniejsze fabryki stawały się poddostawca-mi dla wielkich przedsiębiorstw. Liczne drobne przedsiębiorstwa zostały wchłonięte przez koncerny, w celu racjonalizacji produkcji i zmniejszenia personelu administracyjnego...

więcej

mechanizm rynkowy

Mechanizm rynkowy, jak już stwierdziliśmy, nawet w kapitalizmie nie może być wystarczającym regulatorem procesów gospodarczych. Wbrew poglądom propagującym „czystą” gospodarkę rynkową pewien poziom ingerencji państwa stał się już koniecznością. Podobnie nie ma podstaw do twierdzenia, że z systemem socjalistycznym wiąże się „czyste” planowanie centralne, całkowicie wystarczające, pod warunkiem, że jest ono wszechstronne, dokładne i pełne. Pogląd taki, początkowo prawie powszechny, wynikał ze szczególnej interpretacji klasycznej tezy F, Engelsa głoszącej, że na podstawie własności społecznej powstaje społeczeństwo, które „…według jednego wielkiego planu uruchamia swe siły wytwórcze do harmonijnego współdziałania”...

więcej

Postep gospodarczy

Począwszy od drugiej połowy XVI wieku siły wytwórcze w produkcji nierolniczej poczęły czynić dość znaczne postępy. Dzięki wynalazkom rozpoczął się rozwój produkcji górniczej na większą skalę. To samo dotyczyło produkcji hutniczej i innych dziedzin produkcji (produkcji cukru, papieru itd.). W XVII wieku, dzięki wynalezieniu krosna dziewiarskiego, szybko poczęło się rozwijać włókiennictwo. Feudalny system produkcji cechowej nie odpowiadał już tej sytuacji. Postępy rozwoju sił wytwórczych wymagały prowadzenia produkcji na większą skalę. Bogate mieszczaństwo zakładało fabryki, zwane manufakturami, w których zatrudniało znaczną liczbę robotników. Była to już produkcja kapitalistyczna ...

więcej

Rola cen

W ujęciu rzeczowym nakłady ponoszone na wytwarzanie dochodu narodowego oraz dobra i usługi, w które przekształcają się te nakłady tworząc produkt narodowy (wolumen dochodu narodowego), są bardzo zróżnicowane, toteż jedne i drugie trzeba wyrażać w postaci pieniężnej, tj. agregować je w ujęciu wartościowym. W dokonywaniu agregacji podstawową rolę odgrywają ceny, które służą jako wagi sumowanych elementów czy asortymentów. Napotykamy tu istotny metodologiczny problem poprawności tych wag. W rachunku wartości dochodu narodowego, tj. społecznych nakładów pracy opłaconej, i nie opłaconej, ceny powinny jak najwierniej odzwierciedlać nakłady uznane społecznie za niezbędne, a poniesione na uzyskanie konkretnych dóbr i usług. W obliczaniu produktu narodowego, tj...

więcej

domy w jednej miejscowosci

Ceny domów w jednej miejscowości mogą być inne niż w drugiej z wielu różnych powodów. Wzrost przemysłowy, dochody ludności, populacja mogą w jednym miejscu być większe niż w drugim, powodując zwiększoną konkurencję na daną ilość domów czy działek budowlanych. Prócz tych czynników mających wpływ na popyt na domy, istnieją czynniki wpływające na drugą część równania, mianowicie na podaż. Należą do nich restrykcje co do wykorzystania terenu albo budowy domów, które mogą spowodować wzrost cen domów czy mieszkań czynszowych. Jak chodzi o Pało Alto, to ceny domów – tylko w dekadzie lat 1970. – wzrosły tam czterokrotnie. W tym samym czasie populacja miasta uległa zmniejszeniu, zamknięto szereg szkół, ilość dzieci przyjmowanych na nowy rok szkolny spadła o jedną trzecią...

więcej