Monthly Archives Maj 2015

Czas pracy

Społecznie niezbędny czas pracy jest to więc czas wytwarzania podstawowej masy towarów. Mówiąc bardziej szczegółowo, jest to czas pracy niezbędny do wyprodukowania określonego towaru w przeciętnych warunkach produkcji, tj. za pomocą środków produkcji stosowanych przez producentów wytwarzających dominującą część danego produktu oraz siły roboczej o przeciętnym poziomie kwalifikacji, pracującej z przeciętną intensywnością (natężeniem pracy). Przykład: przyjmijmy, że w skali kraju część producentów wytwarza dany produkt w ciągu 8 godzin, inna część w ciągu 12 godzin, a przeważająca część producentów w ciągu 10 godzin i ona to wytwarza dominującą część danego produktu społecznie niezbędny czas pracy, a więc wielkość wartości tego produktu, wynosi 10 godzin...

więcej

Koszty produkcji a wartosc

Produkcja dóbr materialnych dzieli się na trzy główne grupy: wydobywczą, rolniczą oraz przetwórczą. Ta trzecia przetwarza surowce wyprodukowane przez pierwszą i drugą dziedzinę produkcji. Surowce te, jako przedmiot pracy, zostają poddane kolejnym etapom przetwarzania, aby stać się w końcowym etapie produktem finalnym. (Część produkcji rolniczej nie wymaga dalszego przetwarzania, np. jaja, mleko itd. to samo dotyczy części produkcji niektórych produktów wydobywczych, np. soli czy węgla służącego jako opał w gospodarstwach domowych). Robotnik wytwarzając produkty, wykonuje jednocześnie niejako trzy czynności dotyczące wartości: zachowuje, przenosi i tworzy wartość. 1) Przetwarzając dany przedmiot pracy, np...

więcej

ruchy na rzecz bezpieczenstwa

W ostatnich czasach powstało szereg instytucji radzących sobie z problemem ryzyka inaczej. Są to prywatne organizacje bądź ruchy zajmujące się naciskiem medialnym, politycznym i prawnym na wprowadzanie wymogów bezpieczeństwa. Należą do nich „publiczne” firmy prawnicze, organizacje i ruchy ideologiczne takie jak choćby Centrum na Rzecz Udziału Nauki w Interesie Publicznym, czy rządowa agencja znana jako Krajowa Administracja ds. Bezpieczeństwa w Ruchu Drogowym (NHSA). Ponieważ organizacje te nie pobierają bezpośrednio honorariów za swoje usługi tak jak np. towarzystwa wzajemnej samopomocy czy firmy ubezpieczeniowe muszą zdobywać środki potrzebne na swoją działalność poprzez procesy sądowe, zbiórki lub podatki. Innymi słowy, jedynym produktem przynoszącym im dochód jest strach...

więcej

praca przymusowa

Ludzie wezwani na ławników mogą gros swego czasu zmarnotrawić w oczekiwaniu na decyzję sędziego, który decyduje o przydziale ławników do poszczególnych procesów sądowych na dany dzień, by w końcu dowiedzieć się, że mają wrócić nazajutrz, bo ich proces został właśnie przełożony. Co więcej, płaca jaką za taki obowiązek otrzymują7 jest zwykle znacznie niższa od tego co zarabiają wykonując swoje normalne zajęcie. Mało tego, mogą oni być zaangażowani w proces, którego znaczenie dla całego społeczeństwa jest o niebo większe niż znaczenie wykonywanej przez nich pracy zawodowej...

więcej

bezpieczenstwo drogowe

Bezpieczeństwo drogowe jest klasycznym przykładem decyzji podejmowanej przez stronę trzecią, organizacje i ruchy, które swoją władzę i pieniądze czerpią z produkowania strachu. Działania takich bojowników na rzecz bezpieczeństwa są przeciwieństwem działań zmierzających do zmniejszenia ryzyka zdarzeń, w których osoby podlegające ryzyku wybierają dla siebie rozwiązanie alternatywne, same za nie płacąc. Zewnętrzne organizacje i ruchy na rzecz bezpieczeństwa nie stawiają sobie w ogóle pytania, które jest w tym przypadku najważniejsze, mianowicie: ile ryzyka należy zmniejszyć, i jakim odbywa się to kosztem? Nie biorą też pod uwagę żadnego alternatywnego rozwiązania. Wystarczy, że uprą się, iż coś jest niebezpieczne, a domagają się, że z tego powodu należy to coś uczynić bezpiecznym...

więcej

ceny

Ceny nie tylko kierują niezbędnymi do produkcji, dobrami i zasobami, one ponadto kierują je do tych zastosowań, w których dobra i zasoby są najbardziej pożądane. Jednocześnie te same ceny zmuszają konsumentów do ograniczania ich konsumpcji. Analogicznie, jak w okresach suszy doceniamy znaczenie zwykłej wody, tak też rola cen może być wyraźniejsza, gdy analizujemy sytuacje, w których nie pozwala się cenom pełnić swej normalnej mli. Przykładowo, kolektywne życie w izraelskim kibucu opierało się na tym, co kolektyw wspólnie wyprodukował i dostarczył bez jakichkolwiek odniesień do pieniędzy i cen...

więcej

Majatek produkcyjny

Niezależnie jednak od tego, czy majątek produkcyjny uległ konfiskacie na rzecz okupanta, czy też pozostawał własnością dotychczasowych posiadaczy, władze niemieckie włączały zarówno przemysł, jak i rolnictwo do swojego systemu zarządzania i planowania gospodarczego. Naczelną zasadą tego systemu było podporządkowanie całej działalności gospodarczej potrzebom wojny. Poszczególnym zakładom narzucano pożądany profil wytwórczości, wyznaczano wielkość produkcji, powiązania kooperacyjne, odbiorców i dostawców, limitowano zatrudnienie i wielkość zużycia surowców oraz energii. Odgórnie określano też poziom płac, cen i kosztów. Praktycznie więc właściciele fabryk stawali się ich administratorami, przy czym wiele zakładów otrzymało zarządców mianowanych przez administrację okupacyjną...

więcej

Stosunki pracownicze

Treść stosunków między robotnikami i pracownikami a socjalistycznymi przedsiębiorstwami różni się jakościowo od tego typu stosunków w kapitalizmie. Przedsiębiorstwa nie dążą do utrzymywania płac na niskim poziomie, do ich obniżania. Z reguły dbają o to, by wraz ze wzrostem dochodu przedsiębiorstwa wzrastała także płaca. Robotnicy w różnych formach stają się współgospodarzami przedsiębiorstw (rady robotnicze, komisje robotnicze, samorząd pracowniczy itp.). Wspólnie z dyrekcją przedsiębiorstw gospodarują, współuczestniczą w podejmowaniu decyzji, wpływają na działalność przedsiębiorstw. Nie są to więc stosunki antagonistyczne. Oczywiście nie cała nowo wytworzona przez robotnika wartość może być mu przekazana...

więcej

Ceny stale

Za ceny stałe (te same dla okresu objętego analizą) przyjmuje się dość powszechnie rzeczywiste (bieżące) ceny z wybranego roku, najczęściej z ostatniego roku poprzedzającego okres analizy, z pierwszego lub końcowego roku analizowanego okresu lub z roku, w którym nastąpiły istotne zmiany cen (np1. znaczne regulacje cen). Można także wykorzystywać różne ceny korygowane, o których była mowa. W zależności od tego, jaki układ cen stałych wybierze się do rachunku dynamiki dochodu narodowego, zmienia się, oczywiście, wielkość uzyskiwanych wskaźników wskazują one jednak na podobne tendencje. Odrębny problem to dobór cen przy przestrzennych (międzynarodowych, regionalnych) porównaniach poziomu dochodu narodowego. Trzeba wtedy wybrać do rachunku układ cen jednego z porównywanych obszarów (krajów) ...

więcej

planowanie

W wytwarzaniu i podziale, których celem jest zaspokajanie materialnych potrzeb ludzi, można wyróżnić procesy realne i procesy regulacyjne. Pierwsze wiążą się z produkcją i obrotem jako przepływami dóbr materialnych i usług, drugie polegają na przepływie i przetwarzaniu informacji, na podejmowaniu decyzji i na innych czynnościach, których celem jest regulowanie realnych procesów gospodarczych. Podstawowymi mechanizmami regulacji tych procesów są mechanizmy rynkowe i planowanie. W klasycznej ekonomii regulacja rynkowa uchodziła przez długi czas za mechanizm idealny. Podążając za myślą Adama Smitha sądzono, że jakaś „niewidzialna ręka” kieruje postępowaniem gospodarczym ludzi w taki sposób, że mając na względzie swój własny interes, człowiek realizuje zarazem interesy społeczeństwa...

więcej

Praca abstrakcyjna

Abstrakcyjny charakter pracy wyraża się w wartości produktów. Potocznie mówimy, że praca (abstrakcyjna) tworzy wartość. Nie ma innej substancji wartości niż praca. Mówiąc w skrócie: wartość — to praca. Wartość można zdefiniować następująco: jest to cząstka abstrakcyjnej pracy ludzkiej zawarta w towarze. Wielkość wartości określa ilość tej pracy zawartej w towarze, tj. ilość pracy zużytej na jego wytworzenie. Jednakże na wytworzenie tego samego rodzaju produktu, o tej samej jakości, może być wydatkowana różna ilość czasu pracy...

więcej

badania zdolnosci kredytowej

Agencja zajmująca się badaniem zdolności kredytowej, Standard and Poor’s, obliczyła w 2002 roku, że suma zobowiązań związanych z należnymi świadczeniami emerytalnymi przekracza roczny Produkt Narodowy Brutto dziewięciu z 15 krajów Unii Europejskiej. Tak wielki dług jest zwykle rezultatem wielkiej wojny. Co więcej, wojny kończą się zwykle po paru latach, i wtedy nastaje era spłacania długu, tymczasem pokolenia emerytów są nieskończone, przy czym każde następne żyje dłużej niż poprzednie. Symulacje demograficzne wskazują, że wielkość populacji w wieku emerytalnym, w porównaniu do populacji osób w wieku produkcyjnym, wzrośnie gwałtownie w pierwszej połowie XXI wieku, nie tylko w Unii Europejskiej, ale także w Japonii i Stanach Zjednoczonych...

więcej